OBSERVATIE, ANALYSE, CLASSIFICATIE.

Er was vorige week een prachtige zomerse dag. Van mij mocht het wel wat minder, maar daar ben ik Nederlander voor, nooit goed. Ik hoorde diverse conclusies van mensen die zij over namen van de weer mannen op de diverse televisie zenders. Sommigen houden hun hart vast. Het klimaat gaat er aan, misschien al met ingang van de zeer nabije toekomst. Omdat wij bij de Marine luchtvaartdienst enige kennis van het weer voor elke vlucht mee kregen, hadden en hebben wij nog steeds enig inzicht in de ontwikkelingen in de atmosfeer. Dus dat loopt wel los denk ik.
Ik denk soms terug aan mijn operationele tijd. Er waren drie dingen waar je bij het zoeken en volgen van de eventuele vijand onder water, zeker niet van af moest wijken. Observatie, analyse en classificatie.

Ik kom terug op deze dag. “Long Line Zig Zag” (zwervend van winkel naar winkel) begon ik steeds meer te verlangen naar de uiteindelijke landing in misschien wel voor mij de gezelligste uitbating in Kattuk zee, de “Blauwe Bock”. We wipten echter op het laats nog even binnen bij “Hunkemoller”. Een winkel gespecialiseerd in kleding die dames normaal onder het zichtbare dragen, ook wel lingerie genoemd. Nou voel ik me in zo een shop altijd wat minder op mijn gemak. Ik liep rond met Femke en aanschouwde al die fantastisch gevormde en gekleurde dingen die in mijn vroegere tijd zeker andere afmetingen en vormen hadden. Wanneer een van aanwezige dames een bepaald product uit het rek haalde en ter keuring omhoog hield, wende ik mijn blik af. Dit om een verkeerde analyse mijnerzijds te voorkomen. Ook het schuiven van de kleedkamer gordijnen deed mij de blik afwenden. Je weet maar nooit, “Me Too”. Ik besloot om met Femke naar buiten te gaan. Daar sloeg ik het talrijke passerende publiek gade. Dit was niet echt vervelend. Ik kom terug op mijn eerste opmerking. Ik observeerde, analyseerde en classificeerde. Dit samen met Femke die de hondjes voor zijn rekening nam.

Eergisteren maakte ik een plezante trip door Maastricht met Jolanda. Ondanks de wederom hoge temperatuur, was het er aangenaam verpozen. We dronken en schnabbelden wat. Jolanda bezocht een paar winkeltjes die in Maastricht een ietwat andere uitstraling hebben dan bij ons in het westen, al wordt dat ook al een beetje minder. Daar hebben ze natuurlijk ook Internet. Vlak voor we de parkeer garage bereikten, schoot Jolanda nog een winkel binnen. Een maal binnen kreeg ik een soort dejavu. Ik stond weer in een zelfde soort winkel waar ik eerder was “ontvlucht”.

Ik begaf me wederom snel naar buiten en nam zoals eerder post als een soort schildwacht bij de deur. Binnen enkele minuten werd ik gevolgd door twee andere heren die het binnen ook niet zagen zitten. Zij bevestigden dat ik gelukkig geen afwijking heb.

Broeders in de onzekerheid

Fraaie Hunter, nog steeds een van mijn favorieten. Niet alleen vanwege mijn klinknagels.

Ik schrijf 1956. Ik had met minder succes dan van te voren was verwacht de M.U.L.O verlaten. Klas twee was mijn eindpunt terwijl ik er al drie jaar had gestudeerd. Het bleek dat ik te speels was, ben ik achteraf gelukkig gebleven.

Al snel vond ik werk op een kantoor van Aviolanda Papendrecht. Ik woonde in Dordrecht, dus ffe met de pont over en ik was op mijn werk.
Dat bestond uit het bijhouden van onder andere het aantal schroefjes, moertjes en veel klinknagels wat er wat uitgegeven uit het magazijn waar ik bij was ingedeeld. Ik ben bang dat het aantal in de vliegtuigen aangebrachte nageltjes, niet geheel in overeenstemming was met het aantal uitgegeven in mijn kaartsysteem. Tot zover mijn job als 14 jarige.

Bij Aviolanda werd toe de Hawker Hunter in licentie gebouwd. Wij maakten de vleugels, bij Fokker Dordrecht maakte men de romp. Het kan ook andersom geweest zijn. Ik had toen echt geen verstand van vliegtuigen. Deze twee belangrijke onderdelen werden geassembleerd, een voor mij toen moeilijk woord voor samenvoegen, bij Aviolanda Woensdrecht. Daarna konden zij vliegen. Na het voltooien van het laatste vliegtuig stond ik als een van de eersten op straat, waarschijnlijk weer vanwege mijn speelsheid.

Gisteren, 15-06-2019, was ik op Volkel. Daar zag ik een kleine duizend of meer van mijn klinknagels in een prachtig, voor mij het mooiste vliegtuig voorbij komen. Ondanks de gelukkig nog steeds aanwezige speelsheid was ik trots dat mijn Hawker Hunter dank zij mijn uitgegeven nagels nog steeds aan elkaar bleef hangen.

Nog steeds in de (lucht)vaart dank zij de nagels van mijn kaart.

P-51 Mustang

P-51 zelfs in 2019 vliegen ze nog

Ik schrijf 5 december 1944, de dag van st. Nicolaas. Er valt op deze dag weinig te vieren, want het ontbreekt ons Nederlanders aan veel dingen die het leven en zeker Sinterklaas avond engszins kunnen opvrolijken. Dit geldt zeker voor de bewoners van het gedeelte van ons land waar ook Valkenburg onder valt.

Aan de andere kant van de Noordzee is in de zeer vroege morgen Denver Jeff Wood opgestaan. Een Amerikaanse piloot met de rang van Second Lieutenant. Hij vliegt op de P-51 Mustang (een voor mij juweel van een vliegtuig) van 361st Fighter Group, 374st Fighter Sqaudron. Dit squadron is gestationeerd op basis Little Walden van de USAAF bij Hadstock – Engeland. Hij is geboren in Texas, wilde eigenlijk leeraar worden, maar koos door de omstandigheden toen toch voor piloot bij de US Airforce.

Hij moet met zijn Mustang op pad naar Duitsland om de daar nog steeds actieve vijand een kopje kleiner te maken. Hij doet dat natuurlijk niet alleen. Hij verkeert in het gezelschap van 550 bommenwerpers, B-17 en B-24 (Flying Fortress en Liberator). Ook gaan er ruim 800 jagers mee om hun grotere vrienden te beschermen tegen het kwaad. Zij bestaan uit P-51 en P-47 (Thunderbolt). Zij worden door de bemanningen van de bommenwerpers daarom liefdelijk “Little Friends”genoemd. Zij hebben de gezamenlijke opdracht om verschillende doelen bij grote steden aan te vallen.

Denver moet vandaag genoegen nemen met een ander toestel, omdat zijn eigen kist aan de grond staat vanwege een storing. Hij krijgt een P-51 van een collega aangewezen. Na de start en het opformeren van alle toestellen vliegen zij in oostelijke richting over de Noordzee naar de hun aangewezen doelen.
Al vrij snel na de start bemerkt hij dat zijn motor (1830 PK Packard V-1650-7, een in licentie gebouwde Rolls Royce Merlin 61) niet het juiste ritme heeft en een diesel motor jaloers zou zijn op de hoeveelheid rook die zijn uitlaten verlaat De motor gaat steeds ongelijker lopen en veroorzaakt trillen en bonken door het gehele vliegtuig. Zo hevig dat hij af en toe met zijn hoofd onzacht het cockpit dak raakt. Het vliegtuig wordt steeds moeilijker bestuurbaar en hij vraagt aan zijn Flight Commander of en wanneer hij zijn kist mag verlaten. Hij krijgt het advies om indien mogelijk, boven land te springen. Om alleen aan een parachute in de ijskoude Noordzee te belanden zou weinig overlevingskansen bieden. Aldus gechiedt.

Omstreeks 09.30 kruist hij de kust zuid van Katwijk en verlaat zijn Mustang met parachute. Die doet het gelukkig en hij daalt door de westelijke wind in de richting van Oegstgeest. Daar komt hij niet echt gecontrolleerd neer en gaat bijna binnen zonder kloppen tegen/ door een raam van het toenmalige “Wijnstok Huis” op de tweede verdieping.

Hotel Poelgeest, het voormalige Huize Wijnstok.

Een 17 jarige jonge man rent naar boven en trekt hem naar binnen. Denver is door de klap van de landing behoorlijk van het pad en kreunt af en toe. Hij blijft nog even binnen, maar wordt al snel gevangen genomen door de Duitse bezetters. Het is daar bij bewonderingswaardig dat de Nederlandse aanschouwers van zijn arrestatie het Wilhelmus zingen. Hij wordt afgevoerd voor ondervraging en verdaagt daarna via Schiphol in het krijgsgevangenkamp Stalag-Luft nr.1. Dit oord zal hij pas na het einde van de oorlog op 13 mei 1945 verlaten. Het is nu eind 1944, het had ook anders kunnen zijn, dan had hij even langer gemoeten. Misschien een geluk bij een ongeluk.

Ik ga even een paar minuten terug in de tijd van toen. Terwijl Denver nog aan zijn parachute hangt, duikt zijn voormalige vervoer middel rechtstandig naar beneden en boort zich met grote snelheid, neus eerst, met een reuze klap in de drassige grond aan de rand van een sloot.

De plek waar de Mustang in de grond dook.
(Foto niet noord georiënteerd)

De vleugels breken af en blijven redelijk aan de oppervlakte. De rest verdwijnt diep in de grond. Op het stuk land naast de sloot ontstaat een flinke brand gevoed door de hoog octaan benzine brandstof. De vlieger is vertrokken met twee afwerpbare benzine tanks onder de vleugels. Ik vermoed echter dat hij deze al had gedumpt. Anders had het misschien een zeer grote brand geworden.
(In een Amerikaans rapport dat ik heb verkregen staat dat op enkele tientallen meters iemand op het land aan het werk was. Dit rapport zei: “It scared the living daylights out of a workman who was doing his job at only twenty meters from the crash site”)

Na de brand wordt het gebied onderzocht door de Duitsers. Zij bergen de vleugels vanwege de grote vraag naar aluminium van hun vliegtuig industrie. De rest laten ze zitten. Hier kom ik op terug in deel 2.

P.S.Tot veel later, dacht iedereen trouwens dat het een Spitfire was die was verongelukt. Dit omdat de piloot Engels sprak. Denver Jeff Woods is vrij snel na zijn terug komst getrouwd en heeft een mooie carriere gemaakt bij de US Air Force. Tijdens deze heeft hij ook gediend in Vietnam.

Denver getrouwd met Mirjam

Informatie verkregen van Gerrit Russchenberg en museum Oud Valkenburg gevestigd in de toren van ons dorp.. In het laatste bevind zich een kleine vitrine met bijzonderheden over de crash en een speciaal gemaakt model van de betreffende Mustang.

De vitrine in het museum.

Het was een gouwe tijd tijdens mijn trip van negen maanden naar de West met HRMS Utrecht. De commandant hield denk ik van varen, want we hebben vele eilanden in de Carib bezocht. Daaronder was ook Saba.

Ondernemend als wij altijd waren gingen mijn maat Rob (Boes) Bas en ik op weg om de krater van dit eiland met een bezoek te vereren.

We moesten al een aardig stuk om de berg heen lopen om aan het begin van de uit elf honderd treden bestaande trap te gaan beklimmen. Deze treden waren trouwens zeer pittig. Tijdens onze wandeling er naar toe zagen wij af en toe mannen aan het werk. Zij zagen er een beetje typisch uit. Later hoorden we dat het nakomelingen waren van de oorspronkelijke Nederlandse kolonisten. De verschillende groepjes die wij zagen leken erg op elkaar. We vernamen dat het oorspronkelijk Zeeuwen waren. Maar dit nogmaals dus natuurlijk alleen van horen zeggen.

De klim van de berg was voor wat betreft moeilijkheidsfactor ver boven dan wat wij verwacht hadden. Maar we lieten ons niet kennen en haalden de top. Daar boven aangekomen troffen wij een heel lief ezeltje aan een touwtje aan. Ik was op slag verliefd, en zij volgens mij ook.
Boes vereeuwigde onze “first date”.

Tijdens mijn carriere bij de Koninklijke Marine kwam het niet alleen op vakbekwaamheid neer. Wij bevonden ons in een militair bedrijf, waar wij ook het vermogen om het uitvoeren van onder andere het overzicht, logisch denken en gezag enkele malen in onze loopbaan beoefenden.
Dit gebeurde in mijn tijd te MOC Hilversum.

We kregen theorie en praktijk. Ik beperk me tot het laatste omdat ik van het eerste helaas door een toen plotselinge lichte vermoeidheid, niets meer kan vertellen.
De praktijk bestond onder andere uit een soort knip en plak werk in het leslokaal om een maquette op schaal van de kantine en directe omgeving te maken. Ik heb deze opgedane behendigheid later in de praktijk helaas nooit meer kunnen gebruiken. Zelfs mijn kleinkinderen deden het beter.

Een ding is, zoals ik heb vernomen ook bij velen van ons , blijven hangen. De opdracht: Met enkele planken die te kort waren, het zwembad met zijn allen in de lengte overbruggen, met mee name van een half gevuld 100 liter vat. Ik verzeker u dat dit niet zonder slag of stoot lukte.

Er waren regelmatig tijdelijke onderbrekingen van progressie door het verkeerd inschatten van de motoriek en het fysiek vermogen van elkaar. Er vonden dan ook enkele voor sommigen, op dat moment aan schouwende, komische waterlandingen plaats. Hier laat ik het bij.

Hoe kom ik er toe om dit neer te pennen?
Ik zag op de TV dat er een geweldige vooruitgang was geboekt met de precisie van een rag fijne injectie naald afgekeken van de sluipwesp.
Er zijn natuurlijk veel meer dingen die zijn afgekeken van de ons omgevende kleine tot grotere mede aardbewoners. Anders hadden wij ons misschien bij de Marine Luchtvaart Dienst nooit van de grond of het water kunnen verheffen.

Ik was in Indonesië en maakte een foto van zeer kleine mede bewoners van ons huis die een licht open staand hek overbrugden. Volgens onze methode doch zonder planken.

Samenwerking daar ging het natuurlijk om, stom, stom.

Na een vakantie in Marokko keerden wij met een zo’n type vliegtuig terug van Marakesch naar Rotterdam. Omdat ik een echte “kijker” ben en bij het raampje zat, keek ik steeds naar buiten en maakte af en toe een foto. Achter mij zat een jonge dame die, zoals later bleek, dezelfde interesse had. Na een poosje begon de vroege tijd van opstaan zich toch te wreken en begonnen mijn luikjes zwaar te worden en dommelde ik weg.

Ik werd op mijn schouder getikt door de dame achter mij die zei dat ze, ver beneden ons, een soort van rond regenboogje over de wolken zag scheren. Ik keek ook en herkende het uit de tijd toen ik bij de MLD vloog. Ik zei haar dat en ook dat als wij laag vlogen soms de schaduw van de kist midden in die cirkel te zien was. Ze vroeg ook nog of het erg vond dat ze me wakker had gemaakt. Ik stelde haar gerust en zei dat dit zeker niet het geval was. We maakten enkele foto’s en keken af en toe licht gefascineerd naar dat cirkeltje.

Het geluk was met ons. Boven noord Frankrijk begon de kist langzaam te dalen in de richting Rotterdam. Het lage wolkendek bleef ook aanwezig en het belangrijkste, we bleven op dezelfde koers.

Op een gegeven moment zag ik een zwart stipje in de cirkel komen. Samen snelden zij over het wolkendek. Ik wees haar hier op. Zij antwoordde dat zij er scheel van werd maar het niet zag. Toen de daling echter doorzette zag zij het ook en werd heel enthousiast. Het zwarte stipje begon langzaam de schaduw van ons vliegtuig te worden. Ik wees haar ook hier op. Zij riep dat ze aan het filmen was. Ik gaf nog een oog getuige verslag en zij filmde tot het moment dat wij bijna in de wolken kwamen en de afmeting van de schaduw die van onze kist begon te naderen.
Het moment van impact in de wolken kwam visueel over als een mid air collission met onze schaduw.

Zij was helemaal idolaat van haar filmpje en liet het mij zien. Het was echt heel bijzonder goed gelukt. Ik complimenteerde haar. Zij keek me aan en zei: “Mede door wie?”.

In een opwelling zei ik: “De Marine Luchtvaart Dienst”.

Tijdens het wachten of de koffers liet zij trots haar opname zien aan wie het ook maar wilde.

Onze schaduw niet lang voor impact